nelsons_no5.jpg

Nelsons no. 5

  • regie: Carmen Cobos

  • NED •documentaire, muziekfilm • 2015 • 71 min.

Nelsons no. 5

De documentaire NELSONS NO. 5 opent met het verwelkomen van de vermaarde Letse dirigent Andris Nelsons op Schiphol. Hij komt net uit Boston gevlogen waar hij als muzikaal leider verbonden is aan het Boston Symphony Orchestra. En dat is niet zijn enige werkgever, ook bij het Birmingham Symphony Orchestra heeft hij de muzikale touwtjes in handen. Bovendien is hij een veelgevraagd gastdirigent over de hele wereld. Een druk bestaan, maar Nelsons doet het graag – hoewel hij het liefst thuis is in Riga bij zijn vrouw en dochtertje. Zijn leven is een constante strijd tussen zijn muzikale ambities en het thuisfront. Skypen en sms’en helpen een beetje, maar zijn toch een surrogaat voor het echte familiecontact. En het is zo belangrijk om met beide benen in het dagelijkse leven te staan. Dat komt de muziek ten goede, vindt hij.

Nelsons is in Amsterdam om met het Koninklijk Concertgebouw Orkest de vijfde symfonie van Dmitri Sjostakovitsj in te studeren en uit te voeren. Documentairemaker Carmen Cobos volgt hem tijdens de repetities en laat de dirigent vertellen over de componist en zijn werk. Nelsons heeft nauwe banden met deze vijfde symfonie, die Sjostakovitsj drie jaar voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog voltooide. Het is een stuk met een weerklank uit de tijd van het Sovjet-regime, waaraan ook Nelsons nog herinneringen heeft – hij was twaalf toen de Sovjet Unie uiteen viel.

Met grote gedrevenheid maakt Nelsons de symfonie inzichtelijk voor de orkestleden. Met aanduidingen als ‘onvermijdelijk noodlot’, ‘kilte’, ‘constante dwingende puls’ – zoals het communistische regime dwingend was. Het is mooi te zien hoe hij met zijn stem en gebaren de essentie van de muziek probeert te vangen en hoe de muzikanten aan zijn lippen hangen