erbarme_dich.jpg

Erbarme dich

  • regie: Ramón Gieling

  • NED •documentaire, muziekfilm • 2014 • 90 min.

Erbarme dich

Documentairemaker Ramón Gieling kennen we van de veelbejubelde Cruijff-docu EN UN MOMENTO DADO (2004) en van OVER CANTO (2011), de film over Simeon ten Holt’s ‘Canto Ostinato’. Op het afgelopen IFFR vond de wereldpremière plaats van zijn ERBARME DICH – MATTHÄUS PASSION STORIES. Opnieuw een documentaire waarin Gieling een muziekstuk als uitgangspunt neemt. Tijdens een interview in Rotterdam vertelde hij dat het ooit zijn bedoeling was om zowel ‘de Canto’, Bach’s ‘Matthäus-Passion’ als Purcell’s ‘Dido en Aeneas’ in één documentaire op te nemen. Daar kwam hij van terug: ‘Deze werken blijken te groots.’

ERBARME DICH heeft een wat andere opzet en vorm dan OVER CANTO. De documentaire wordt ingekaderd door een bijzondere locatie en de aanwezigheid van het daklozenkoor De Straatklinkers. In de openingsscène zien we deze koorleden een koraal uit de Matthäus zingen, begeleid door een accordeon en trombone. Het is niet om aan te horen – daar zijn ze het zelf ook over eens. Daarna loopt het gezelschap achter elkaar langs het IJ, op weg naar een repetitie. We horen het openingskoor uit de Matthäus. Een indrukwekkend beeld.

Ook indrukwekkend is de locatie die Gieling koos voor zijn opnames. Hij vond in Amsterdam-West een leegstaande betonnen kerk, eerder gebruikt als klimhal en voor de opvang van asielzoekers. Hij bouwde die kerk na in de studio. We zien daar het Bach Choir en Orchestra aan het werk onder leiding van Pieter Jan Leusink. We horen koralen en aria’s, afgewisseld met getuigenissen van Mattthäus-liefhebbers: de Engelse koordirigent Simon Halsey,  Leusink, Peter Sellars, Anna Enquist, een vrouw die haar leven te danken heeft aan de Matthäus. Ze hebben één ding gemeen: ze vinden troost bij Bach als het leven even tegenzit.